Tay dao siêu âm và tay dao hàn mạch điện lưỡng cực: sự khác biệt nằm ở đâu?

Trong phẫu thuật hiện đại, các thiết bị năng lượng tiên tiến đóng vai trò quan trọng giúp nâng cao tỷ lệ thành công của ca mổ. Trong đó, tay dao siêu âm và tay dao hàn mạch điện lưỡng cực là hai giải pháp công nghệ được ứng dụng rộng rãi hiện nay. Tuy cùng được sử dụng cho mục đích phẫu thuật, nhưng với nguyên lý hoạt động khác nhau, tay dao mổ siêu âm và tay dao hàn mạch lưỡng cực cũng có những điểm khác nhau rất đặc trưng trong thao tác cũng như ứng dụng. Bài viết dưới đây sẽ giúp người đọc hiểu hơn về hai loại tay dao hiện đại này.

Tay dao siêu âm

Nguyên lý hoạt động:

Tay dao mổ siêu âm hoạt động bằng cách chuyển đổi năng lượng điện thành rung động cơ học ở tần số rất cao (khoảng 23-55kHz, tương đương 23.000-55.000 lần/giây). Khi đầu dao rung và tiếp xúc với mô, năng lượng này tạo ra ma sát làm các phân tử protein trong mô bị biến tính và kết dính lại với nhau, từ đó giúp cắt mô và hàn kín mạch máu gần như cùng lúc.

Sơ đồ mô tả nguyên lý hoạt động của dao mổ siêu âm (trái): Điện năng được chuyển đổi từ nguồn phát(generator) tới gốm áp điện (piezoelectric ceramics) trong tay cầm – gốm co giãn liên tục tạo ra dao động cơ học. Transducer khuếch đại và truyền rung động đó tới lưỡi dao. Lưỡi dao rung với tần số rất cao, tạo ra ma sát cơ học cực nhanh với mô, sinh nhiệt và tạo hiệu ứng cắt tại chỗ. (1)

Tác động của nhiệt lên mô trong phẫu thuật năng lượng (phải): Nhiệt độ tác động lên mô quyết định cơ chế hiệu ứng sinh học. Trong khoảng 50-100 độ C, năng lượng siêu âm làm biến tính protein và tạo khối đông cầm máu (coagulum). Khi nhiệt độ vượt quá 100 độ C, nước trong mô bắt đầu bị bốc hơi và mô bị khô hoá. Ở mức nhiệt độ cao hơn (150-400 độ C), mô bị cháy và hình thành lớp than hoá (eschar). (1) 

Tay dao siêu âm SONICBEAT của Olympus được sử dụng trong phẫu thuật

Ưu điểm của tay dao siêu âm

Ưu điểm nổi bật của tay dao siêu âm nằm ở khả năng bóc tách mô linh hoạt và chính xác. Nhờ sử dụng rung động cơ học tần số cao thay vì dòng điện trực tiếp, dao siêu âm giúp phẫu tích theo các mặt phẳng giải phẫu một cách mượt mà, đồng thời thực hiện cắt và cầm máu trong cùng một thao tác. 

Công nghệ cắt đốt bằng siêu âm còn có ưu điểm là tạo ít khói trong quá trình phẫu thuật, hạn chế mô bám dính lên đầu dao và giảm lan nhiệt lên các cấu trúc lân cận, từ đó hỗ trợ phẫu thuật viên thao tác an toàn và hiệu quả hơn.

Một số dòng tay dao siêu âm phổ biến  nhiều hiện nay

Hiện nay, dao mổ siêu âm là một trong những công nghệ năng lượng được sử dụng rộng rãi trong phẫu thuật nhờ khả năng cắt mô và cầm máu trong cùng một thao tác, đặc biệt thích hợp cho các ca phẫu thuật cần thao tác nhanh gọn. Trên thị trường, một số dòng sản phẩm tiêu biểu có thể kể đến như HARMONIC của Ethicon; SONICBEAT của Olympus; THUNDERBEAT của Olympus – (một phiên bản nâng cấp hơn khi kết hợp cả công nghệ siêu âm và hàn mạch lưỡng cực).

Tay dao Harmonic của Ethico (trái) và Tay dao Thunderbeat của Olympus (phải)

Tay dao hàn mạch sử dụng điện lưỡng cực 

Nguyên lý hoạt động 

Tay dao hàn mạch sử dụng năng lượng lưỡng cực là công cụ phẫu thuật được thiết kế chuyên biệt để hàn kín mạch máu và bó mô trước khi cắt. Bằng cách truyền dòng điện lưỡng cực qua phần mô được kẹp giữa hai hàm dao, thiết bị tạo ra nhiệt có kiểm soát giúp làm biến tính và tái cấu trúc collagen, elastin trong thành mạch, từ đó hình thành một mối hàn bền vững.

Hiện nay, có một số dòng dao mổ hiện đại có sử dụng chế độ lưỡng cực nâng cao (advanced bipolar), kết hợp với thuật toán kiểm soát năng lượng thông minh nhằm tạo ra các mối hàn mạch máu chắc chắn, đồng đều và đáng tin cậy hơn trong phẫu thuật.

Nguyên lý hoạt động của dao mổ điện lưỡng cực: Công nghệ lưỡng cực sử dụng hai điện cực nằm ngay trên hàm kẹp của dụng cụ để tạo thành một mạch điện khép kín trong chính phần mô được giữ giữa hai hàm. Năng lượng điện được tập trung chính xác vào vùng mô cần xử lý, giúp hàn kín mạch máu hiệu quả trong khi hạn chế tối đa sự lan truyền dòng điện và tổn thương nhiệt đến các mô lân cận. Đây là nền tảng tạo nên khả năng hàn mạch an toàn và đáng tin cậy của các dòng dao hàn mạch lưỡng cực hiện đại.(2) 

Dao điện lưỡng cực thế hệ mới PowerSeal™ của Olympus trong phẫu thuật ngoại khoa

Ưu điểm của tay dao hàn mạch điện lưỡng cực

Ưu điểm nổi bật của tay dao hàn mạch sử dụng năng lượng lưỡng cực nằm ở khả năng tạo ra các mối hàn mạch máu chắc chắn và đáng tin cậy. Nhờ kết hợp giữa áp lực kẹp tối ưu và thuật toán kiểm soát năng lượng thông minh, thiết bị có thể hàn kín hiệu quả các mạch máu và bó mô trước khi cắt, giúp giảm nguy cơ chảy máu trong quá trình phẫu thuật. 

Bên cạnh đó, các năng lượng được giới hạn trong vùng mô nằm giữa hai điện cực, góp phần kiểm soát hiệu quả tổn thương nhiệt lan tới cấu trúc lân cận.  

Với các tay dao có chế độ lưỡng cực nâng cao cho phép nhận phản hồi và theo dõi điện trở mô, giúp nâng cao hiệu quả và an toàn trong hàn mạch.

Một số dòng tay dao hàn mạch điện lưỡng cực trên thị trường                                                    

Với những ứng dụng mạnh mẽ, tay dao hàn mạch đang được sử dụng rộng rãi trong phẫu thuật. Một dòng sản phẩm nổi bật phải kể tới dòng LigaSure của Medtronic, ENSEAL X1 của Ethicon, và gần đây nhất là sự ra mắt của dòng sản phẩm PowerSeal™ của Olympus, khiến cho cuộc đua cải tiến công nghệ tay dao mổ ngày càng trở nên sôi động.

Tay dao Ligasure của Medtronic (trái) và Tay dao PowerSeal™ của Olympus (phải)

 So sánh tính năng của tay dao siêu âm và tay dao hàn mạch điện lưỡng cực

Tay dao Olympus PowerSeal™ được thiết kế để tối ưu khả năng hàn mạch như thế nào?

Dựa trên những ưu thế cốt lõi của công nghệ điện lưỡng cực trong việc xử lý các mạch máu lớn, Olympus đã phát triển dòng dao hàn mạch lưỡng cực thế hệ mới PowerSeal™. Đây là giải pháp đột phá giúp hàn kín nhanh và chính xác, hạn chế tổn thương nhiệt lên mô lành xung quanh.

Tay dao hàn mạch lưỡng cực thế hệ mới PowerSeal™ của Olympus với khả năng hàn kính mạch máu lên tới 7mm

Sử dụng dòng điện cao tần tập trung giữa hai điện cực để tạo hiệu ứng nhiệt cục bộ, làm biến tính collagen trong thành mạch, từ đó hình thành mối hàn bền vững và hiệu quả cầm máu tối ưu:

• Khả năng hàn kín mạch máu lên đến 7mm, kể cả mạch máu phổi, bó mô và hệ bạch huyết
• Độ an toàn hàn kín cao, với xác suất trên 99% các mối bịt mạch chịu được áp lực vượt quá 360mmHg
• Thời gian hàn nhanh, trung bình từ 2,8 đến 3,3 giây
• Mức lan truyền nhiệt tương đương so với các thiết bị hàn mạch lưỡng cực tiên tiến khác (~1,29mm), bảo vệ an toàn cho các mô lành xung quanh
• Giảm thiểu hiện tượng dính mô nhờ dạng sóng năng lượng và cấu trúc hàm kẹp độc quyền chỉ có ở dao hàn lưỡng cực PowerSeal™

Hiện tại, Lenus Việt Nam là đơn vị phân phối được ủy quyền chính thức cho dòng sản phẩm của Olympus với dòng sản phẩm tay dao điện lưỡng cực PowerSeal™. Quý bác sĩ có nhu cầu tư vấn chi tiết hoặc đăng ký thử nghiệm sản phẩm, vui lòng liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ nhanh chóng và chuyên nghiệp.

Quý bác sĩ có nhu cầu tìm hiểu thêm về sản phẩm, hoặc nhu cầu demo, trải nghiệm sản phẩm vui lòng truy cập TẠI ĐÂY

Nguồn tham khảo trong bài

(1): Alkatout I et al. Principles and safety measures of electrosurgery in laparoscopy. JSLS. 2012;16(1):130-139. doi:10.4293/108680812X13291597716348.

(2): Davison et al. Glob. libr. women’s med., (ISSN: 1756-2228) 2008; DOI 10.3843/GLOWM.10021